Metodologiya
TAMGIO görünürlüyü necə ölçür?
Müəllif: Şamil Quliyev · Yenilənib: 2026-10-03
TAMGIO hər layihə üçün 30-40 real alıcı sualını (prompt) seçilmiş AI motorlarına dəfələrlə (N-sample) verir, cavabları saxlayır və yalnız grounding ilə təsdiqlənmiş — yəni motorun canlı axtarış etdiyi — cavabları metrikaya daxil edir. Hər sample-ın statusu açıq göstərilir; yaddaşdan gələn cavab və ya cavab səthinin olmaması «brend yoxdur» sayılmır.
Ölçmə addımları
- Prompt dəsti: 30-40 sual, beş niyyət üzrə (best-of, müqayisə, necə-etməli, lokal, qiymət); istifadəçi təsdiqləyir.
- N-sample: eyni sual eyni motora bir neçə dəfə verilir — tək cavab təsadüfi ola bilər.
- Grounding yoxlaması: cavabın metadatası canlı axtarışı təsdiqləyirmi.
- Analiz: cavab brendi həqiqətən tanıyırmı — yoxsa adı sadəcə təkrarlayır, tapa bilmədiyini deyir, ya da onu başqa şirkətlə qarışdırır; hansı mövqedə, hansı tonda, hansı rəqiblərlə, öz domeni sitat gətirilibmi. Yalnız tanınma görünmə sayılır.
- Aqreqasiya: gün üzrə metriklər (motor və seqment bölgüsü ilə) və hesabat.
Sample statusları
Hər sample dörd statusdan birini alır; yalnız birincisi hesaba girir.
grounded_ok— canlı axtarış təsdiqlənib — YALNIZ bu metrikaya düşürmemory_answer— motor yaddaşdan cavab verib — göstərilir, hesaba girmirno_surface— cavab səthi çıxmayıb (məs. AIO bloku yoxdur) — «brend yoxdur» sayılmırprovider_error— provayder/şəbəkə xətası — bizim tərəf, ölçü deyil
Niyə API, interfeysdən scraping yox?
TAMGIO-nun saydığı hər cavab motorun rəsmi API-sindən gəlir — ChatGPT və ya Perplexity tətbiqinə sual yazıb ekranı köçürən botdan yox. Belə olanda sorğu təkrarlana bilir, hər cavabın vaxt möhürü olur, giriş isə provayderlərin şərtləri daxilində qalır.
- Təkrarlana bilən
- Hər scan-da eyni sual eyni modelə, eyni parametrlərlə göndərilir. Arada nəticəni dəyişə və ya ölçməni yarımçıq qoya biləcək giriş sessiyası, cookie banneri ya da səhifə tərtibatı yoxdur.
- Vaxt möhürlü
- Hər cavab alındığı an və sitatları ilə birlikdə tam saxlanılır. Sübut qatı məhz bu qeydi göstərir — istənilən rəqəmi cavabın özünə və vaxtına qədər izləmək olur.
- Provayder şərtləri daxilində
- OpenAI, Perplexity və Gemini rəsmi API-ləri vasitəsilə, öz API açarımızla sorğulanır — avtomatik giriş, istehlakçı hesabı və bot qorumasından yan keçmə yoxdur. Google AI Overviews-un model API-si yoxdur: Audit rejimində onu öz brauzerimizlə yox, kommersiya axtarış nəticələri (SERP) API-si ilə oxuyuruq.
API nəyi göstərmir
API cavabı ChatGPT, Perplexity və ya Gemini tətbiqinə daxil olmuş insanın gördüyünün surəti deyil. Tətbiq başqa model və ya parametrlərlə işləyə və cavabı həmin şəxsə uyğunlaşdıra bilər — məsələn, ChatGPT yadda saxladığı məlumatları, əvvəlki söhbətləri və təxmini yeri nəzərə ala bilər. Bizim sorğularda nə hesab, nə də tarixçə var: yalnız sual, açıq veb axtarış və API dəstəkləyirsə, layihənin ölkəsi (AI Overviews-da həm də dili). Rəqəmləri motorun necə cavab verdiyinin təmiz, müqayisə edilə bilən bazası kimi oxuyun — konkret bir müştərinin nə görəcəyinin zəmanəti kimi yox.
Metriklər və düsturları
Düsturlar açıqdır və eyni kod paneli, paylaşılan hesabatı və PDF-i yaradır.
| Metrik | Düstur | Qeyd |
|---|---|---|
| Kəşf görünürlüyü | brendsiz/rəqib adlı promptlarda mention | başlıq metrik — brendli suallar ayrıca seqmentdir |
| Mention Rate | Σ(prompt üzrə görünmə payı) / prompt sayı | prompt səviyyəsində orta, sample səviyyəsində deyil |
| Share of Voice | brend görünmələri / (brend + rəqib görünmələri) | sample daxilində hər rəqib bir dəfə sayılır; brendiniz yalnız tanınanda, rəqib adı çəkiləndə sayılır |
| Citation Rate | öz domeni sitat gətirilən sample / bütün etibarlı sample | sitat linki cavabın metadatasından gəlir; Gemini üçün domen Google-un qaytardığı mənbə adından oxunur — yönləndirmə linki açılmır |
| Prompt Coverage | ən azı bir dəfə görünən prompt / bütün promptlar | «heç görünmürük» boşluğunu göstərir |
Ton və xəbərdarlıq necə ölçülür?
Ton bir suala cavab verir: bu cavab brendiniz haqqında necə danışır? Ton yalnız brendi həqiqətən tanıyan ölçülmüş cavablara verilir — brendin adını çəkməyən, onu tapa bilməyən və ya başqa şirkətlə qarışdıran cavabın tonu olmur.
| Etiket | Mənası |
|---|---|
| tövsiyə olunub | açıq şəkildə məsləhət görülür, ən yaxşı seçim adlanır və ya aydın şəkildə üstün tutulur |
| neytral | heç bir üstünlük verilmədən sadalanır və ya təsvir olunur |
| mənfi | tənqid olunur və ya mənfi təsvir edilir |
| xəbərdarlıq (ayrıca bayraq) | cavab məhz sizin brendə qarşı açıq xəbərdarlıq edir, onunla bağlı təhlükəsizlik və ya fırıldaq şübhəsi qaldırır, ya da ondan ehtiyatlı olmağı tövsiyə edir. Bütün kateqoriyaya aid ümumi ehtiyat («rəylərə mütləq baxın») sayılmır. Xəbərdarlıq tondan asılı deyil: mənfi cavab avtomatik xəbərdarlıq sayılmır, ikisi eyni anda ola bilər. |
Necə hesablanır
Ayrıca dil modeli (hazırda Google Gemini) sualı tam cavabla, brend adınız, aliaslarınız və rəqib siyahısı ilə birlikdə oxuyur və sərt JSON formatında sabit etiketlər qaytarır. Sonra kod nəticəni yoxlayır: brendiniz cavab mətnində həqiqətən yoxdursa, tanınma, ton və xəbərdarlıq ləğv olunur. Ton yuxarıdakı görünürlük metriklərinin heç birinə təsir etmir. Panel və hesabatdakı «Münasibət bölgüsü» tanınan cavablar içində tövsiyə olunub, neytral və mənfi paylarıdır (bütün promptlar üzrə cəm); xəbərdarlıq bayrağı isə paneldə həmin cavabın sübut kartında görünür.
Məhdudiyyətlər
- Bu, insanın yox, modelin oxunuşudur. Sərhəd ifadələr («yaxşı seçimdir») həm «tövsiyə olunub», həm də «neytral» tərəfə düşə bilər.
- Ton yalnız bir cavabın necə yazıldığını göstərir — real nüfuzunuzu, rəyləri və ya müştəri məmnuniyyətini yox.
- Xəbərdarlıq bayrağı qəsdən sərtdir. İnsanın etiketlədiyi yoxlamalarımızda (83 cavab, sentyabr 2026) bir dəfə də yalan xəbərdarlıq qaldırmadı, amma 7 real xəbərdarlıqdan yalnız 2-ni tutdu. Bayrağın olmaması «xəbərdarlıq yoxdur» yox, «aşkarlanmayıb» deməkdir — cavabın özünü oxuyun.
- 28 sentyabr 2026-dan əvvəl analiz olunmuş cavablarda xəbərdarlıq bayrağı yoxdur — o vaxt bu bayraq hələ yox idi.
Sübut qatı
Hər metrikin altındakı kəsik xətt açılanda həmin rəqəmi yaradan xam API cavabı, sitatlar və ölçmə vaxtı görünür. Ekran şəkli yox, cavabın özü saxlanılır — iddianı özünüz yoxlaya bilirsiniz.
Dürüstlük qaydaları
- Faiz artımı vəd edilmir — AI cavabları qeyri-deterministikdir.
- Uğursuz və boş nəticələr gizlədilmir, ayrıca göstərilir.
- Rəqib haqqında rəqəm yalnız rəsmi mənbə ilə və tarix damğası ilə yazılır.
Öz brendinizi ölçün
Birdəfəlik audit eyni metodologiya ilə işləyir — quraşdırmanı biz edirik.
Öz brendinizi ölçün